Sigortanın atması çoğu insanın canını sıkar ama aslında sigorta görevini yaptığı için atar. Asıl sorun, sigortanın neden attığını anlamadan onu tekrar tekrar kaldırmaktır. Aşağıda en sık karşılaştığımız yedi sebebi ve her birinde ne yapmanız gerektiğini sıraladık.
1. Aşırı Yük
En yaygın sebep budur. Bir hattın taşıyabileceğinden fazla cihaz aynı anda çalıştırılır ve sigorta devreyi keser. Klasik örnek: mutfakta fırın çalışırken su ısıtıcısının açılması.
Ne yapmalı: Cihazlardan birini kapatıp sigortayı kaldırın. Bu sık tekrarlıyorsa o bölüm için ayrı hat çekilmesi gerekir; her seferinde cihaz kapatarak yaşamak çözüm değildir.
2. Kısa Devre
Faz ve nötr telleri birbirine değdiğinde çok yüksek akım akar ve sigorta anında atar. Genelde bozulmuş bir cihaz kablosu, ezilmiş bir uzatma kablosu ya da nem almış bir bağlantı sebep olur.
Ne yapmalı: Sigorta kaldırılır kaldırılmaz tekrar atıyorsa zorlamayın. Önce o hattaki tüm cihazların fişini çekip deneyin. Fişler çekiliyken de atıyorsa arıza tesisattadır ve ustaya bakılması gerekir.
3. Elektrik Kaçağı
Kaçak akım rölesi atıyorsa (normal sigorta değil, yanında test butonu olan eleman), elektrik gitmesi gereken yoldan çıkıp toprağa akıyor demektir. En sık suçlular: çamaşır makinesi, bulaşık makinesi, şofben ve nemlenmiş dış mekân hatları.
Ne yapmalı: Cihazları tek tek ayırarak hangisinde olduğunu bulabilirsiniz. Hiçbiri değilse kaçak hattadır; ölçüm gerekir.
4. Gevşemiş Bağlantı
Yıllar içinde vidalı bağlantılar gevşer. Gevşek bağlantı ısınır, ısınan nokta direnç oluşturur ve sigorta zaman zaman atar. Bu tür arızalar düzensizdir: bazen haftalarca hiç olmaz, sonra üst üste tekrarlar.
Ne yapmalı: Pano içindeki bağlantıların kontrol edilip sıkılması gerekir. Bu iş enerji altında yapılmaz, ustaya bırakın.
5. Yanlış Amperli Sigorta
Hattın kesitine göre çok küçük seçilmiş bir sigorta, normal kullanımda bile atar. Tersi daha tehlikelidir: çok büyük sigorta, kablo ısınırken devreyi kesmez.
Ne yapmalı: Sigorta amperi kablo kesitine göre seçilir, "atmasın diye" büyütülmez.
6. Arızalı Cihaz
Bir cihazın motoru ya da rezistansı bozulduğunda normalden fazla akım çeker. Bu durumda sigorta her zaman değil, sadece o cihaz çalışırken atar.
Ne yapmalı: Sigortanın attığı anda hangi cihazın çalıştığını not edin. İki üç tekrarda desen ortaya çıkar.
7. Sigortanın Kendisi Yorulmuş
Otomat sigortalar da ömürlüdür. Çok sayıda atma sonrası mekanizma yorulur ve sigorta düşük yükte bile atmaya başlar. Bu, ihtimal listesinin sonundadır; önce gerçek sebep aranır.
Kesinlikle Yapılmaması Gerekenler
- Sigortayı bantlamak veya bir cisimle kalkık tutmak.
- Daha büyük amperli sigorta takmak.
- Buşonu telle köprülemek.
- Atan sigortayı üst üste defalarca kaldırmaya çalışmak.
Bu dördü de aynı kapıya çıkar: koruma devre dışı kalır, kablo ısınmaya devam eder. Ev yangınlarının önemli bir bölümü tam olarak böyle başlar.
Ne Zaman Usta Çağırmalı
Sigorta kaldırıldığı anda tekrar atıyorsa, yanık kokusu varsa, pano ısınıyorsa ya da atmalar sıklaşıyorsa kendi başınıza uğraşmayın. Arıza tespiti ölçümle yapılır; tahminle değiştirilen parçalar hem para hem zaman kaybıdır.
